PNLCB473USG2 EN HET JAAR VAN DE BERENBIJBEL

Na verzending van mijn bericht getiteld Surrey ontving ik Foco december 2018 in mijn brievenbus gericht aan Instituto Cervantes Benelux John van der Heyden. Hieruit citeer ik pagina 4 “Van de Bestuurstafel Nauwelijks zijn we uit de draaikolk van boeken gekomen waar we met de voorplaat van het septembernummer in zijn gezogen of dit decembernummer ligt bij ons allen op de deurmat. Sinterklaas is weer terug naar Spanje, we maken ons op voor Kerst. Bij velen zal de kerstboom al in de huiskamer staan. Een moment van reflectie nu het einde van het jaar nadert. Wat ligt er achter ons en wat staat ons te wachten? Wat ging minder goed, wat kan beter en waar zijn we tevreden over? Over onze ontmoeting met de nieuwe asesora, Belén Roza. Een dame met een schat aan ervaring en met hart (en passie) voor het Spaans in het Nederlandse onderwijssysteem. Ze zal zich in een volgende Foco aan jullie voorstellen. Een half jaar geleden kreeg ik van voorzitter Danielle het boekje Sé feliz, dat op de media jornada in mei tijdens een workshop over de gebiedende wijs werd gebruikt. Elke week haalt een van mijn cursisten hieruit een tip voor de klas en legt uit waarom deze tip is gekozen: ¡Baila!, ¡Escucha música!, ¡Enfréntate a tus miedos!, ¡Deja que entren las nuevas ideas! ¡Alguna decisión es mejor que ninguna decisión! Om met de laatste te beginnen. Neem de beslissing je actief in te zetten in het bestuur. Lezer van de Foco, ¡deja que entren las nuevas ideas! Het bestuur heeft jou en je ideeën nodig. En wat zijn ideeën van het bestuur? Noteer alvast de studiedag in de agenda, zaterdag 30 maart 2019, in Instituto Cervantes. Het bestuur van de VDSN wenst alle leden mooie kerstdagen en een gelukkig 2019. Frederique Bauer namens het Bestuur/Junta directiva VDSN”.

Ik ondersteun deze oproep van Frederique van ganser harte. Ik heb grote waardering voor het vele werk dat zij jaar in jaar uit voor onze vereniging verricht. Daarom heb ik haar reeds in 2009  aangeduid als een sterke pilaar in het Cervantesnetwerk. Ook haar samenwerking met de sectie Spaans van Levende Talen beoordeel ik als positief. Uiteindelijk is de VDSN hieruit voortgekomen. Binnen deze constructie ben ik met name geïnteresseerd in de mensen die zich inzetten voor de goede zaak. Ik bekijk dit natuurlijk vanuit de optiek van mijn werkgelegenheidsplan voor Nederlandstalige hispanisten en hun studenten/leerlingen. Op pagina 4 en 5 geeft Frederique een verslag van de landelijke studiedag van Levende Talen. Ook hieruit enkele fragmenten: “Dit jaar heeft de sectie Spaans van Levende Talen geen eigen studiedag georganiseerd, ook zij kampt met ‘personeelstekort’. Maar het tweekoppig bestuur heeft het goed aangepakt: een studiedag invoegen in de Landelijke Studiedag van Levende Talen, in een aparte ruimte, met activiteiten die op het Spaans gericht waren. Een lokkertje was ook de prijs: korting! Het gevolg was een grote opkomst van docenten Spaans. Helaas liet, ondanks mijn tijdig vertrek van huis het afweten. Wisselstoring of stroomstoring? Alles kwam toch goed en iets over tienen was ik in het Beatrixgebouw in Utrecht. Voor de algemene openingslezing, dit jaar van Joke van Leeuwen, was ik te laat. Jammer, in een van de workshops werd meermalen naar haar lezing gerefereerd. Tijd voor rondkijken was er niet, de voorzitter van de sectie Spaans, Blanca Cano González, nam me meteen mee naar de ‘Spaanse zaal’ waar Marcela Fritzler een openingslezing hield getiteld ‘La narrativa transmedia como motor de la competencia crítica en los estudiantes de ELE.’

Morgen wordt hier in de Nederlandse Interkerkelijke Gemeente aan de Costa del Sol de kerkdienst geleid door dominee Jos van der Sterre uit Deventer en ik mag de lezingen doen uit Micha en Lucas. Daarom citeer ik ook speciaal voor Dominee Jos het artikel van Anton Stam op pagina 21 over ‘het jaar van de berenbijbel’: “De Spaanse Posterijen brengen in januari een speciale zegel uit om te herdenken dat 450 jaar geleden (in 1569) de eerste en klassiek geworden Spaanse Bijbelvertaling gedrukt werd. Dat wordt de eerste zegel die in Spanje ooit gewijd is aan een protestants thema of persoon, schrijft protestantedigital.com.

Nog voordat het officiële herdenkingsjaar 2019 aangebroken is, stond er van half oktober tot half december in de Universiteit van Sevilla al een bescheiden tentoonstelling over de ‘Berenbijbel’ opgesteld. Op elf panelen werd daar verteld over de samenstelling van de Bijbel. En over Casiodoro de Reina. Deze monnik, verdacht van ketterse (‘lutherse’) sympathieën, vluchtte met twaalf geloofsgenoten uit het klooster San Isidoro in Santiponce, iets ten noorden van Sevilla (het voormalige Itálica, de geboorteplaats van Keizer Trajanus, de stichter van mijn geboortestad Noviomagum, JH). Anders waren ze ongewijfeld veroordeeld en omgebracht door de Inquisitie, die al een inval beraamd had.

Reina kan terecht de vertaler van de eerste volledige Bijbel in het Spaans genoemd worden, hoewel hij terug kon grijpen op eerdere deelvertalingen door eveneens gevluchte landgenoten.

In het Inquisitietijdperk mocht een Bijbel in de landstaal natuurlijk niet in Spanje zelf gedrukt of zelfs maar gelezen worden. Het werd Basel, en vanwege het drukkersmerk op het voorblad kreeg de Bijbel de bijnaam Berenbijbel (Biblia del Oso). De samen met Reina gevluchte monnik Cipriano de Valera zorgde later voor een licht gecorrigeerde versie. Die kwam in 1602 in Amsterdam van de pers.

Contrabande in Spanje

Deze Bijbels konden uiteraard alleen maar naar Spanje gesmokkeld worden, waarmee mensen hun leven riskeerden. Pas drie eeuwen later, in 1869, na de Glorieuze Revolutie, was de situatie voor protestanten korte tijd gunstiger. Toen pas kon de Spaanse Bijbel in Spanje zelf gedrukt worden, en dan alleen nog maar het Nieuwe Testament.

         De vertaling Reina-Valera, in de revisie van 1960, is nog steeds de meest verkochte versie, vooral in Latijns-Amerika.

         Wat opvalt als je deze klassieke Spaanse Bijbelvertaling naast een gangbare versie van de Nederlandse Statenbijbel  (eerste druk was 1637) legt, is dat ze sterk met elkaar overeenkomen. Het onderstreept dat zowel de Spaanse als de Nederlandse vertalers uiterst nauwgezet met de brontalen Hebreeuws en Grieks zijn omgegaan in hun streven de Bijbeltekst voor een breed publiek toegankelijk te maken.

De goede halte

Van het grote klooster San Isidoro in Santiponce waaruit de monniken indertijd vluchtten, zijn de belangrijkste delen gerestaureerd en opengesteld voor bezoek. Het is maar een halfuurtje met de auto of de bus vanuit Sevilla (lijn M172 vanaf Plaza de Armas). Neem wel de goede halte! Helemaal zoals aanbevolen in de Rough Guide Andalusië, hadden wij de chauffeur gevraagd te stoppen bij het monasterio. Hier is het, beduidde hij na flink wat haltes. Hij liet ons vervolgens uit bij… de opgegraven Romeinse stad Itálica (Here we are!). Ook interessant, maar voor het klooster moet je dan wel een 1,5 km terugwandelen. In het dorp Santiponce is tegenover het klooster zowel een Reinastraat als een Valerastraat te vinden. Anton Stam

Muchas gracias Anton por este interesantísimo articulo, John.

Tot slot treffen wij op de achterpagina een advertentie aan van het instituut Debla in Malaga. Toen ik dit instituut bezocht in 1992 werd dit bedrijf geleid door de DeenseKirsten Steensbyerre. Kirsten was ook zeer betrokken bij de organisatie van het 41stste Internationale Congres van de Asociacón Europea de Profesores de Español in Malaga onder leiding van Sara Saz. Tegelijk met Foco ontving ik het Levende Talen Magazine LTM in mijn brievenbus met nóg een bekende naam in het bestuur, t.w. Dirk Tuin als seretaris. Ten tijde van mijn VDSN-bestuurslidmaatschap was Dirk als adviseur een gewaardeerde gast bij mij op De Wellenkamp in Nijmegen. Gisteren liet Astrid Kersseboom op het NOS Journaal weten dat er in Nederland gemiddeld 160 inbraken per dag worden gepleegd. Dat zijn er 160 té veel. De meeste inbraken worden naar haar zeggen gepleegd in de provincie Limburg en de minste in de provincie Friesland. Aangezien deze provincie in mijn optiek een voorbeeldfunctie vervult heb ik een overzicht gemaakt van mijn correspondentie waarin Friesland is vermeld beginnend met Mijn bijdrage aan de financiële problematie van Nieuw Elan en eindigend met Bericht aan mijn Super-DL. En overige documenten van District 27 Stedendriehoek en Zwolle –  District 28 FrieslandCursusplaats 232 Leiden tot en met Doña Rosalía Romero en het Prinses Diana Stadion.

Vanuit deze achtergrond memoreer ik mijn gevoerde correspondentie d.d. 22 december vanaf 22 december 1997 From Amsterdam to London22 December1997 Letters to Diana Princess of Wales on behalf of Her Royal Majesty Queen Elizabeth II of the United Kingdom22 december 1999 RusteloosheidEMS ExpressZeven jaar na Koningin ElizabethMarjolein Bartelds en Yoyo Olivier.  

En mijn dagelijkse verslaglegging op 22 december vanaf 22 december 2003 Steven van Manen22 december 2006 Accountantsrapport en Rapport van Bevindingen22 december 2007 Met de Alta Velocidad Española (AVE) van Malaga naar Madrid22 december 2009 Beelden en geluiden van Diana’s uitvaart22 december 2010 Bericht van Noreen Andaya in New York en 22 december 2011 The Queen laat zich zien.