LA SANTÍSIMA TRINIDAD

Evenals vorige week neem ik vandaag deel aan de kerkdienst in het Holland Huis in Torremolinos onder leiding van Ds D. Griffioen uit Baambrugge. Naar aanleiding van de dienst van 23 januari 2022 heb ik onderstaande gedachtenwisseling met hem gevoerd.

23 jan. 2022 21:05 (7 dagen geleden) Het was een bijzondere dag. Ik heb mijn ervaring opgetekend op Kerkdienst in het Holland Huis onder leiding van Ds Griffioen over geloof en ongeloof en mijn verbindende elementen d.d. 23 januari vanaf 1997.  Ik vind het jammer dat ik gisteren niet in de kathedraal van Málaga aanwezig was. Soms moet ik prioriteiten stellen. Aan mijn gastvrouw had ik na de dienst een bijzondere gesprekspartner over tal van onderwerpen. Ik geloof nog altijd in mijn eigen ideeën. In dit verband doet het mij deugd dat je mijn lezing hebt aangeduid als ‘Het woord van God’. Zo heb ik het zelf ook ervaren. In dit verband geloof ik op de eerste plaats in de Europese Rechtsstaat en leer ik elke keer opnieuw van de taxichauffeurs hier in de regio. Het is triest maar waar. Hoog op de Universiteit van Málaga opgeleide academici dienen hier regelmatig als taxichauffeur hun brood te verdienen. Ik verbaas mij daarbij vaak over hun uitgebreide historische kennis die in mijn ogen in Nederland grotendeels ontbreekt.

27 jan. 2022 20:36 (3 dagen geleden) Is er een relatie tussen de geloofsbelijdenis van Nikea en het Verdrag van Nice? Die plaatsnamen lijken immers veel op elkaar.

28 jan. 2022 12:20 (2 dagen geleden) aan mij Hallo John, Tja, De belijdenis (credo) van Nicea is al heel oud: Wikipedia schetst de geschiedenis van deze mooie belijdenis die voorzover ik weet wereldwijd erkend en geloofd wordt. Tot in de Hohe Messe van Bach komt ie zo voor. Het is ook mijn geliefde credo omdat de triniteit er zo simpel en duidelijk wordt voorgesteld. Nicea ligt vlak bij het Turkse Istamnbul, vroeger Constantinopel. Vandaar ook de volledige naam van dit credo: Niceanum-Constantinopolitanum.

De protestantse kerken gebruiken deze vertaling: Ik geloof in één God, de almachtige Vader, Schepper van de hemel en de aarde, van alle zichtbare en onzichtbare dingen. En in één Here Jezus Christus, de eniggeboren Zoon van God, geboren uit de Vader voor alle eeuwen, God uit God, Licht uit Licht, waarachtig God uit waarachtig God; geboren, niet gemaakt, van hetzelfde Wezen met de Vader; door Wie alle dingen gemaakt zijn. Die, om ons mensen en om onze zaligheid, is neergekomen uit de hemel en vlees geworden door de Heilige Geest uit de maagd Maria en een mens geworden is; ook voor ons gekruisigd is onder Pontius Pilatus, geleden heeft, en begraven is, en op de derde dag opgestaan is overeenkomstig de Schriften, opgevaren naar de hemel, zit aan de rechterhand van de Vader en zal weerkomen met heerlijkheid om te oordelen de levenden en de doden; wiens rijk geen einde zal hebben. En in de Heilige Geest, die Here is en levend maakt, die van de Vader en de Zoon uitgaat, die samen met de Vader en de Zoon aanbeden en verheerlijkt wordt, die gesproken heeft door de profeten. En een heilige, algemene en apostolische kerk. Ik belijd een doop tot vergeving van de zonden. Ik verwacht de opstanding van de doden en het leven van de komende eeuw. Amen.

Dit plukte ik van Wikipedia: De eerste aanzet hiertoe werd gegeven tijdens het eerste oecumenische Concilie van Nicea in 325 door de kerkleiders (later betiteld als patriarchen) van de 3 grote christelijke centra: Rome, Alexandrië en Antiochië, alsmede van de zetel van Jeruzalem. Dit concilie rekende af met het arianisme en verklaarde dit tot ketterij. Arius, de naamgever van deze christelijke stroming en priester in Alexandrië, verkondigde dat Christus geen goddelijke natuur had maar een door God geschapen – weliswaar superieur – mens was en daarom als “Zoon van God” ondergeschikt was aan God de Vader. In antwoord op deze opvatting bepaalde het Concilie van Nicea dat Christus geen halfgod maar God was en in essentie één met de God de Vader.

De triniteitsleer werd in Nicea nog niet uitgewerkt, want over de Heilige Geest, de derde Goddelijke persoon, werd nog niet gesproken. Dit gebeurde pas tijdens het oecumenisch concilie van Constantinopel in 381. Dit stelde de geloofsbelijdenis van Nicea als onveranderlijk vast met als belangrijkste toevoeging dat de Heilige Geest als derde goddelijke persoon evenveel God was als God de Vader en Christus de Zoon van God en die, zo zegt de tekst, “voortkomt uit de Vader”. In het Latijn luidend: “qui ex patre procedit”.

Hoewel de tekst van de geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel nadien door geen enkel oecumenisch concilie meer is gewijzigd en tot op de dag van vandaag formeel (met ondergeschikte tekstuele varianten) geldt als de geloofsbelijdenis van alle christenen, is een ogenschijnlijk kleine toevoeging in de hiervoor genoemde Latijnse tekst een van de oorzaken geweest van het schisma tussen de Kerk van Rome en de oosters-orthodoxe kerken in 1054: na de woorden “ex patre” (= “uit de vader”) werd in 589 door het Derde Concilie van Toledo van de Spaanse kerk het woord filioque (“en de zoon”) aan de geloofsbelijdenis toegevoegd. Onder aanvoering van keizer Karel de Grote werd dit door de Duitse kerken in 794 als de enig juiste tekst bestempeld en het is sindsdien in de tijdens de eucharistieviering gebruikte rooms-katholieke geloofsbelijdenis blijven staan. Dit hoewel paus Leo III in 808 aan keizer Karel de Grote schreef dat hij het fout vond om aan de tekst van de geloofsbelijdenis te sleutelen. De Griekse, later oosters-orthodoxe kerken verwierpen en verwerpen de toevoeging van het ‘filioque’, omdat daarmee gezegd wordt dat de Heilige Geest voortkomt uit de Vader én de Zoon en dus niet gelijkwaardig God is. De oosterse kerken zagen dit als een ketterse aantasting van de Triniteitsleer.

Jij vraagt naar het verdrag van Nice….. Dat ken ik niet, maar meen dat het een verdrag is van de Europese Unie in 2001 ter uitbreiding van het verdrag van Maastricht. Dat overigens pas in 2003 van kracht werd, vanwege late ratificatie van IJsland. Volgens mij is het niet meer dan een fijnregeling van de eerder Europese verdragen…. Nog een mooie dag verder, Mvg Dirk

28 jan. 2022 12:49 (2 dagen geleden) aan Dirk Hartelijk dank voor deze uitleg Dirk. Buitengewoon interessant. La Santa Trinidad is een belangrijk begrip in de Spaanstalige wereld. Het is ook de naam van een schip dat na de ontdekking van Amerika door Columbus naar de nieuwe wereld voer. Een replica van dit schip lag in Málaga in de haven tijdens het 45ste Internationale Congres van de Asociación Europea de Profesores de Español. Bij die gelegenheid heb ik de lezing Cervantes Empresarial gehouden in het Palacio de Congresos. De inleiding van deze lezing werd toen verzorgd door mijn Russische collega Irina Gúseva van de MGIMO-Universiteit in Moskou. Daar worden de belangrijkste Russische diplomaten opgeleid. In dit verband zag ik vanmorgen Minister Lavrov van Buitenlandse Zaken op de televisie met de mededeling dat Rusland geen oorlog wil met Oekraïne. In 2002  ben ik op de MGIMO-Universiteit te gast geweest. Dat is te zien op Colloquium van de AEPE in Moskou (2002).  Mijn verslag van Málaga op 41ste AEPE-Congres in Málaga (2006) en de Nederlandse vertaling van mijn lezing met inleiding van Irina op 27 juli 2006 Cervantes Empresarial.

13:45 Het was een bijzondere kerkdienst. Mede door het bezoek van een tien à twintigtal (ik heb ze niet geteld) studenten van de Technische Universiteit in Delft. Tijdens de koffie had ik het genoegen te spreken met een lid van het dispuut Johannes Calvijn over mijn ervaringen in Stratford-upon-Avon en Alcalá de Henares en mijn gesprek met Valerio Yovenko in Moskou.  

19:28 Mijn aandacht gaat thans uit naar een lang gekoesterde wens: De heropening van de spoorlijn Nijmegen-Kleve. Ter nagedachtenis aan mijn vader Floris van der Heijden. En dientengevolge de reportage Reactivering spoorlijn Nijmegen Kleve 2018.